Bartosz Hawryluk

adwokat

W mojej praktyce zawodowej zajmuję się głównie sprawami cywilnymi, w tym sprawami związanymi ze zniesieniem współwłasności nieruchomości. Pomagam współwłaścicielom znaleźć optymalne rozwiązania, aby dokonać podziału majątku bez udziału sądu...
[Więcej >>>]

Nieodpłatne zniesienie współwłasności jako darowizna

Bartosz Hawryluk18 sierpnia 2018Komentarze (0)

Możliwość zakwalifikowania umowy o nieodpłatne zniesienie współwłasności jako darowizny

Po dłuższej przerwie ponownie wracam do kontynuowania tematu zniesienie współwłasności. Przeglądając ostatnio orzecznictwo natknąłem się na ciekawe, aktualne orzeczenie. Wyrok został wydany przez odległy od moich stron Sąd Apelacyjny, ale ze względu na materię sprawy pragnę się z Wami podzielić pewnym zagadnieniem.

Stan faktyczny sprawy

Po śmierci jednego z członków rodziny jego spadkobiercy zawarli u notariusza umowę nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości. Syn zmarłego uzyskał własność większości udziałów w nieruchomości kosztem swojej matki. Ustalono, że matka będzie zajmowała lokum, które na mocy ww. umowy stało się własnością jej syna. Do pewnego czasu wszystko układało się poprawnie. Nieoczekiwanie do domu zamieszkiwanego dotychczas przez matkę, sprowadziła się jej córka (i siostra właściciela) z partnerem. Na tle kosztów utrzymania powstawały konflikty pomiędzy rodzeństwem, w których matka brała stronę córki.

Na tle powyższym rozpoczął się spór w sądzie. Matka wystąpiła przeciwko synowi opierając swoje racje na odwołaniu darowizny, którą jej zdaniem stanowiła w istocie umowa nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości. Podstawą odwołania darowizny była rażąca niewdzięczność obdarowanego.

Rozważania Sądu

Sąd I instancji uznał dopuszczalność odwołania ww. darowizny. Doszedł jednak do wniosku, że powódka (matka) nie wykazała przesłanki „rażącej niewdzięczności” syna. Powódka odwołała się od wyroku. Sąd II instancji przyjął, że

wyjście ze współwłasności możliwe jest w drodze zniesienia współwłasności i może to mieć miejsce w drodze umowy zawartej przez współwłaścicieli w trybie pozasądowym, jak też na mocy orzeczenia sądu bądź ugody zawartej przed sądem. Zniesienie współwłasności możliwe jest też na wiele sposobów, przy czym nie mogą one pozostawać w sprzeczności z obowiązującymi przepisami bądź zasadami współżycia społecznego (art. 58 k.c.). Także w świetle obowiązującej zasady swobody umów możliwym jest zniesienie współwłasności bez obowiązku pobierania spłat czy dopłat, w sytuacji gdy udziały i wartości uzyskane przez współwłaścicieli w wyniku zniesienia współwłasności znacznie się różnią.

Zdaniem Sądu II instancji treść umowy notarialnej nie wskazywała na wolę zawiązania stosunku darowizny. Dlatego też umowy tej nie należy w taki sposób kwalifikować. Przeciwko interpretacji umowy jako darowizny przemawia też art. 889 § 1 k.c., zgodnie z treścią którego:

nie stanowią darowizny m.in. tego rodzaju przysporzenia gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu.

Zważywszy na powyższe Sąd II instancji uznał, że dochodzone pozwem roszczenie nie może zostać uwzględnione jako niespełniające przesłanek wynikających z umowy darowizny i jej odwołania.

Sąd zwrócił jednak uwagę na fakt, że umowa zniesienia współwłasności nieruchomości może być kwalifikowana w określonych sytuacjach jako umowa darowizny. W związku z tym należy do niej stosować przepisy o możliwości odwołania darowizny już wykonanej z powodu rażącej niewdzięczności.

Sąd zauważył, że takie stanowisko nie przekłada się automatycznie na każdą z umów o zniesienie współwłasności. W takich  sytuacjach należy badać składniki przedmiotowo istotne charakteryzujące daną umowę. W tej konkretnej sprawie nie pozwoliły one na zakwalifikowanie przedmiotowej umowy jako darowizny.

Podsumowanie

Ostatecznie matka przegrała sprawę, ale przyjęta przez nią strategia procesowa rzuca nowe spojrzenie na problem konkretnych postanowień umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności. W pewnych sytuacjach, można by ją zakwalifikować jako umowę darowizny ze wszystkimi tego konsekwencjami. W tym konsekwencją najbardziej dotkliwą, tj. instytucją odwołania darowizny ze względu na rażącą niewdzięczność obdarowanego.

Na temat odwołania aktu notarialnego więcej dowiesz się tutaj: Anulowanie aktu notarialnego cz. 1 i tutaj: Anulowanie aktu notarialnego cz. 2.

Bądź na bieżąco! Polub mój profil na fb: https://www.facebook.com/adwokatbartoszhawryluk/

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Bartosz Hawryluk Kancelaria Adwokacka Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Bartosz Hawryluk Kancelaria Adwokacka z siedzibą w Parczewie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem kancelaria@adwokathawryluk.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis: