Bartosz Hawryluk

adwokat

W mojej praktyce zawodowej zajmuję się głównie sprawami cywilnymi, w tym sprawami związanymi ze zniesieniem współwłasności nieruchomości. Pomagam współwłaścicielom znaleźć optymalne rozwiązania, aby dokonać podziału majątku bez udziału sądu...
[Więcej >>>]

Podział nieruchomości a służebności gruntowe

Bartosz Hawryluk04 czerwca 2017Komentarze (0)

Przy sądowym zniesieniu współwłasności nieruchomości, czy dziale spadku lub podziale majątku małżeńskiego, w skład których wchodzą nieruchomości mogą pojawić się dwa zasadnicze problemy związane ze służebnościami gruntowymi:

  • pierwszy dotyczy sytuacji, gdy dzielona nieruchomość nie jest obciążona służebnością, ani nie jest tzw. nieruchomością władnącą, na której rzecz ustanowiono służebność, jednak do prawidłowego podziału nieruchomości koniecznym jest ustanowienie przez sąd stosownych służebności w ramach dzielonej nieruchomości
  • drugi problem dotyczy podziału nieruchomości, gdy już wcześniej ustanowiono służebność, a dzielona nieruchomość jest nieruchomością obciążoną albo nieruchomością władnącą.

I. Ustanowienie służebności przy podziale nieruchomości.

Podczas podziału nieruchomości, niezależnie od tego czy dokonuje się tego w sprawie o zniesienie współwłasności, dział spadku czy podział majątku małżeńskiego po rozwodzie, może okazać się, że do zachowania funkcjonalności nowych działek koniecznym jest ustanowienie odpowiednich służebności gruntowych.

W takich sytuacjach zastosowanie ma art. 212 § 1 zd. 2 k.c., zgodnie z którym:

Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi.

W orzecznictwie przyjmuje się, że ustawodawca nieprzypadkowo zawęził możliwość ustanowienia służebności w tym trybie do służebności gruntowych. Tym samym, za niedopuszczalne należy uznać żądanie ustanowienia wyłącznie służebności osobistej.

Najczęściej spotykanym w praktyce sądowej przykładem takiego działania jest ustanowienie przez sąd służebności drogi koniecznej. Czasami spotyka się również inne służebności, mające na celu np. zapewnienie wszystkim nowym działkom dostępu do mediów, ujęcia wody itp. Służebności takie mogą być poprowadzone – w zależności od potrzeby – przez jedną, lub większą liczbę tworzonych działek.

Istotnym jest, że służebność powstała w ten sposób nie może obciążać nieruchomości sąsiednich, nieobjętych postępowaniem.

Zasadą jest, że dla takich służebności nie ustanawia się wynagrodzenia. Powinny być one jednak uwzględnione podczas szacowania wartości nowych nieruchomości, ponieważ ewidentnie wpływają na użyteczność i wartość tych nieruchomości.

II. Podział nieruchomości władnącej lub obciążonej.

Ustawodawca wyraźnie uregulował w kodeksie cywilnym kwestię podziału nieruchomości gdy już wcześniej istniała służebność. Reguluje to art. 290 k.c.

  •  W przypadku podziału nieruchomości władnącej służebność utrzymuje się w mocy na rzecz każdej z części utworzonych przez podział. Wyjątkowo w sytuacji, gdy przy takim podziale służebność zwiększałaby użyteczność tylko jednej lub kilku z nich, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zwolnienia swojej nieruchomości od służebności względem pozostałych nowych działek.
  • W razie podziału nieruchomości obciążonej służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział. Jednakże gdy wykonywanie służebności ogranicza się do jednej lub kilku z nich, właściciele pozostałych części mogą żądać zwolnienia ich części od służebności.
  • Możliwa jest również sytuacja, w której w wyniku podziału nieruchomości władnącej albo obciążonej zaistnieje konieczność zmiany sposobu wykonywania służebności.

W przedstawionych sytuacjach, gdy strony nie dojdą do porozumienia, władnym  zarówno do zwolnienia niektórych nieruchomości ze służebności (zarówno władnących, jak i obciążonych), jak też do ustalenia nowego sposobu wykonywania służebności będzie sąd powszechny.

Bądź na bieżąco! Polub mój profil na fb: https://www.facebook.com/adwokatbartoszhawryluk/

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis: