Bartosz Hawryluk

adwokat

W mojej praktyce zawodowej zajmuję się głównie sprawami cywilnymi, w tym sprawami związanymi ze zniesieniem współwłasności nieruchomości. Pomagam współwłaścicielom znaleźć optymalne rozwiązania, aby dokonać podziału majątku bez udziału sądu...
[Więcej >>>]

Jak odrzucić spadek? Dziedziczenie długów.

Bartosz Hawryluk25 lutego 2019Komentarze (0)

Tematyka przyjęcia bądź odrzucenia spadku jest powszechna i aktualna dla nas wszystkich. Pomimo tego, że od 2015 roku przepisy chronią spadkobierców przed dziedziczeniem długów, warto poznać szczegóły dotyczące tego jak odrzucić spadek.

Odrzucenie i przyjęcie spadku – podstawowe informacje

W prawie polskim wyróżnia się dwie formy przyjęcia spadku:

  • przyjęcie proste – spadek zostaje przyjęty w całości, a za długi spadkowe odpowiadamy bez ograniczeń, również swoim majątkiem osobistym;
  • przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza – za długi spadkowe odpowiadamy tylko do wartości spadku. Jeżeli odziedziczymy spadek o wartości 30 000 zł, a spadkodawca miał dług 60 000 zł, odpowiadamy tylko za spłatę 30 000 zł.

Termin na przyjęcie lub odrzucenie spadku:

  • W ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o śmierci spadkodawcy, może on złożyć oświadczenie o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku. Najczęściej termin 6 miesięczny liczy się od dnia śmierci spadkodawcy. Jeżeli jednak o fakcie bycia spadkobiercą dowiemy się później – termin rozpoczyna bieg później (trzeba jednak udowodnić to w sądzie).
  • Jeżeli w ciągu 6 miesięcy nie złożymy żadnego oświadczenia, to z mocy prawa (automatycznie) przyjmujemy spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Więcej o stwierdzeniu nabycia spadku można przeczytać tutaj.

Odrzucenia bądź przyjęcia spadku nie można odwołać. Oznacza to tyle, że raz podjętej decyzji w tym zakresie nie można zmienić. Chyba, że spadkobierca wykaże, że oświadczenie złożył pod wpływem groźby lub błędu. Błąd musi być jednak istotny – trzeba to w sądzie dokładnie wykazać.

Przykładowo, spadkobierca przyjął spadek myśląc, że nie ma on żadnych długów. Okazało się jednak, że spadkodawca był zapożyczony w kilku firmach. Chcąc odwołać przyjęcie spadku można powołać się na błąd. Nie są to jednak sytuacje jednoznacze. W takim przypadku należy w sądzie wykazać, że dołożyło się wszelkiej staranności w sprawdzeniu, czy spadek ma długi (np. wnosząc o sporządzenie spisu inwentarza). Takie sytuacje są jednak wyjątkowe i nie ma co z góry liczyć na to, że sąd uzna taki błąd za istotny.

Jak odrzucić lub przyjąć spadek?

  1. Przed notariuszem (jest to opcja dużo szybsza i nieco droższa – 50 zł + VAT) – po umówieniu się na wizytę u notariusza, trzeba przygotować dokument tożsamości oraz akt zgonu spadkodawcy (do uzyskania w każdym Urzędzie Stanu Cywilnego). Dodatkowo należy przedstawić testament (jeżeli spadkodawca go zostawił), albo protokół z jego otwarcia. Po sporządzeniu aktu notarialnego, w którym odrzucamy bądź przyjmujemy spadek, warto wziąć jego odpis dla siebie. Dokument przyda się później, jeżeli wierzyciele spadkodawcy będą chcieli dochodzić długu od nas.
  2. W sądzie (jest to sposób zdecydowanie dłuższy i nieznacznie tańszy – kosztuje 50 zł) – w tym przypadku do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania spadkobiercy należy złożyć wniosek o przyjęcie / odrzucenie spadku, dołączając akt zgonu spadkodawcy (ewentualnie prawomocne orzeczenie sądowe o uznaniu za zmarłego) i czekać na wyznaczenie terminu posiedzenia. W przypadku tej drogi, korespondencję do sądu należy wysyłać listem poleconym, albo wziąć kopię pisma z datą złożenia z biura podawczego sądu. Będziemy mogli wtedy z łatwością wykazać, kiedy podjęliśmy kroki w celu odrzucenia spadku.

Skutki odrzucenia spadku

Odrzucenie spadku skutkuje uznaniem, że spadkobierca nie dożył otwarcia spadku. Oznacza to, że spadek przechodzi na zstępnych (dzieci) spadkobiercy, który spadek odrzucił. Od tej chwili jego dzieci mają 6 miesięcy na złożenie oświadczenia w sprawie odrzucenia spadku.

Jak odrzucić spadek w imieniu dziecka?

Dziecko niepełnoletnie nie może jednak złożyć takiego oświadczenia samodzielnie. Opiekunowie prawni lub rodzice muszą najpierw wystąpić do sądu o udzielenie im zgody na podjęcie takiej decyzji w imieniu dziecka. Gdy sąd wyda postanowienie, które pozwoli na dokonanie takiej czynności, można złożyć w imieniu dziecka oświadczenie o odrzuceniu bądź przyjęciu spadku, tak samo jak w przypadku dorosłego (przed notariuszem lub w sądzie). Z tym, że trzeba dysponować odpisem prawomocnego orzeczenia sądu mówiącym o tym, że rodzice (opiekunowie) mają zgodę na odrzucenie spadku w imieniu dziecka.

Jak odrzucić spadek? Dziedziczenie długów spadkowych.

Jak sprawdzić czy spadek ma długi?

Nie jest to zadanie łatwe. Jedną z prawnych możliwości jest, wspomniany już, spis inwentarza spadku. Ten dokument to spis przedmiotów, praw i długów wchodzących w skład spadku, który jest dokonany przez komornika. W celu uzyskania takiego spisu, należy złożyć wniosek do sądu spadku (zazwyczaj jest to sąd właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy). Taki wniosek można złożyć również bezpośrednio do komornika właściwego ze względu na miejsce położenia majątku spadkowego.

Ponadto, jako spadkobierca, można samodzielnie złożyć tzw. wykaz inwentarza spadku. Od spisu różni się tym, że spadkobierca sam dokonuje spisania przedmiotów wchodzących w skład spadku i składa go do sądu. Często wykaz pełni rolę pomocniczą i pozwala łatwiej oszacować wartość spadku.

Najpowszechniejszą metodą i często skuteczną jest przepytanie osób bliskich zmarłego oraz sąsiadów. Często mają oni wiedzę na temat działań finansowych spadkodawcy. Ponadto warto, jeżeli to możliwe, przeszukać dokumenty i sprawdzić korespondencję zmarłego.

Jak odrzucić spadek – podsumowanie

Jak wyjaśniłem, sama procedura dotycząca tego jak odrzucić spadek, nie jest skomplikowana. Wystarczy zebrać kilka dokumentów i udać się do odpowiedniej instytucji. Problem pojawia się przy próbie oszacowania wartości spadku oraz tego, co wchodzi w jego skład. Często dużo łatwiej wykazać jest aktywa (majątek spadkodawcy), niż pasywa (jego długi). Istnieją jednak, wspomniane przeze mnie, środki prawne, które mogą w tym pomóc.

*****

Chcesz być na bieżąco? Subskrybuj mój blog. Polub też mój profil na fb:

Obserwuj FB:

Bartosz Hawryluk

Jeżeli wpis jest dla Ciebie wartościowy, zachęcam do obserwowania mnie na FB.

Tel.: +48 733 373 337
Email: kancelaria@adwokathawryluk.pl
Obserwuj FB:

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Adwokata Bartosza Hawryluka Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Adwokat Bartosz Hawryluk z siedzibą w Parczewie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem kancelaria@adwokathawryluk.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: